Voltooid deelwoord: -t of -d
Je leert het voltooid deelwoord schrijven: ge- ervoor, en 't kofschip beslist of er een t of een d achter komt.
Zo schrijf je het
- Zoek de stam en zet er ge- voor.
- Begint het werkwoord al met be-, ge- of ver-? Dan komt er geen ge- bij.
- Kijk op welke letter de stam eindigt.
- Zit die in 't kofschip, plak dan een t; zo niet, plak dan een d.
werkenwerk
werk
’t kofschip
ge + werk + tgewerkt
Een voorbeeld, uitgewerkt
Hij heeft hard ___. (werken, voltooid deelwoord)
- Zet ge- voor de stam: ge + werk.
- Werk eindigt op een k, en die zit in 't kofschip.
- Plak er een t achter: gewerkt.
Nog meer voorbeelden
Ik heb de rekening al ___. (betalen, voltooid deelwoord)
- Betalen begint met be-, dus er komt geen ge- voor.
- De stam betaal eindigt op een l, en die zit niet in 't kofschip.
- Plak er een d achter: betaald.
betalenbetal
betal
’t kofschip
ge + betal + dgebetald
Wij hebben buiten ___. (spelen, voltooid deelwoord)
- Zet ge- voor de stam: ge + speel.
- Speel eindigt op een l, en die zit niet in 't kofschip.
- Plak er een d achter: gespeeld.
spelenspel
spel
’t kofschip
ge + spel + dgespeld
Zelf proberen
luisteren · voltooid deelwoord
De klas heeft heel stil naar het ___.
praten · voltooid deelwoord
Wij hebben uitgebreid over de plannen voor het kamp ___.
Let op
Je hoort een t aan het eind en schrijft geleert.
Aan het eind hoor je altijd een t. Kijk daarom naar de stam: leer eindigt op een r, en die zit niet in 't kofschip.
Tips
- Het deelwoord eindigt op een t of een d, en 't kofschip kiest welke.
Uitzonderingen
- Begint het werkwoord met be-, ge-, ver-, her-, ont- of er-, dan komt er geen ge- voor: betaald, herhaald, ontdekt.
Waarom het werkt
Het voltooid deelwoord hoort bij heb, heeft of is: ik heb gewerkt. Het begint met ge-, behalve als het werkwoord al met be-, ge- of ver- begint. Achteraan kijk je weer naar 't kofschip: t als de letter erin zit, anders d.